Η χρονιά έφτασε στο τέλος της και στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία για τους δύο μεγάλους αθλητές μας, τον Κωνσταντίνο Λιβανό και τη Σοφία Κτενά, οι οποίοι επιλέχθηκαν από τον ΠΣΑΤ ως υποψήφιοι για τα βραβεία «Αθλητή της Χρονιάς» και «Αθλήτρια της Χρονιάς» αντίστοιχα. Ο Κωνσταντίνος, αναμφισβήτητα είναι το πρόσωπο του 2019 για την ελληνική ποδηλασία, ενώ η πολύπειρη, πλέον, αθλήτρια της τεχνικής κολύμβησης, Σοφία, αποτελεί έμπνευση για όλους μας με το πάθος και την επιμονή που τη διακατέχει για τον αθλητισμό. Η επιστημονική ομάδα του Nutrilab, που στάθηκε στο πλευρό των δύο αυτών αθλητών, είναι πολύ περήφανη για τα επιτεύγματά τους και το αγωνιστικό τους πνεύμα.

Ο νεαρός Κωνσταντίνος Λιβανός, από τα Χανιά της Κρήτης, που μόλις πριν δυο μήνες έκλεισε τα 18 του χρόνια, σάρωσε τα πρωταθλήματα ποδηλασίας τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη και τον Κόσμο.

Η ενασχόλησή του με τον αθλητισμό ξεκίνησε σε ηλικία 8 ετών όταν και γράφτηκε στην ποδηλατική ακαδημία Τάλως Χανίων. Εκεί, μέσω της καθοδήγησης του πετυχημένου προπονητή του Παναγιώτη Μαρεντάκη, αλλά και της συναναστροφής του με τα  υπόλοιπα παιδιά, αγάπησε το ποδήλατο και εξελίχθηκε σε τεχνική και αντοχή και από μικρός σε ηλικία μόλις 10 ετών συμμετείχε στην πρώτη του αγωνιστική εμπειρία. Παρόλο που οι συνθήκες προπόνησης ήταν δύσκολες, καθώς η πίστα Ολυμπιακών προδιαγραφών, στην περιοχή Καθιανά κοντά στο αεροδρόμιο Χανίων, είναι ένα εγκαταλελειμμένο ημιτελές έργο και οι προπονήσεις γίνονταν στο δρόμο, ο Κωνσταντίνος έδειξε την κλίση του και τις δυνατότητες που είχε και ήδη από τα 15 συμμετείχε σε Πανελλήνια Πρωταθλήματα.

Φέτος, ο Κωνσταντίνος απέδειξε την αξία του κατακτώντας την κορυφή τόσο στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδηλασίας πίστας Εφήβων Νεανίδων στη Γάνδη όσο και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Ποδηλασίας στη Φρανκφούρτη.

Μέσα σε ένα μήνα, κέρδισε 2 χρυσά πανευρωπαϊκά και 2 χρυσά παγκόσμια, ένα ανεπανάληπτο κατόρθωμα στην ιστορία της ποδηλασίας για τα ελληνικά δεδομένα και εισήχθη στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στο Τμήμα Φυσικοθεραπείας.

Εν συνεχεία, ο Κωνσταντίνος δέχθηκε πρόσκληση από την παγκόσμια ομοσπονδία για να λάβει μέρος σε καμπ στο παγκόσμιο κέντρο ποδηλασίας όπου και τα πήγε περίφημα, συλλέγοντας πλήθος πολύτιμων εμπειριών.

Μετά από αυτή την πορεία, εύλογα ήταν ένα από τα άτομα που επιλέχθηκαν να βραβευθούν στη Γιορτή Κορυφαίων Αθλητών για το 2019 όπου και έλαβε το έπαθλο του «Ανερχόμενου Ταλέντου». Η εκδήλωση έλαβε χώρα το βράδυ της Δευτέρας 9/12/2019 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας κύριου Προκόπη Παυλόπουλου.

Η προσπάθεια όμως και η επιθυμία δε σταματούν σε αυτές τις επιτυχίες. Επόμενοι στόχοι για τον Κωνσταντίνο είναι το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα και οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2024 στο Παρίσι.

Αντίστοιχο θαυμασμό προκαλεί και η αθλήτρια Σοφία Κτενά από το Βόλο. Ξεκίνησε την κολύμβηση στα 4 μόλις χρόνια από τον ΝΟΒ-Α και έκτοτε αφοσιώθηκε σε αυτό κερδίζοντας δεκάδες μετάλλια σε Ευρωπαϊκά, Πανευρωπαϊκά και Πανελλήνια Πρωταθλήματα. Παρά το απαιτητικό πρόγραμμα και τις πολύωρες προπονήσεις που απαιτεί ο πρωταθλητισμός, όμως, η Σοφία κατάφερε να βρει την απόλυτη ισορροπία και να συνδυάσει την κολύμβηση με τις σπουδές, αποφοιτώντας τόσο από τα ΤΕΦΑΑ, με ειδικότητες την Κολύμβηση και την Ειδική Αγωγή, όσο και από την Ιατρική Σχολή.

Φέτος, μόνο μέσα στους μήνες τους καλοκαιριού η Σοφία βραβεύτηκε επανειλημμένα για τις επιδόσεις της στην κολύμβηση. Συγκεκριμένα, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 50μ άπνοης κολύμβησης και την πρώτη θέση στα 4x100 επιφανείας στους Παράκτιους Μεσογειακούς Αγώνες στην Πάτρα και κέρδισε το χάλκινο με την τρίτη θέση στα 50μ άπνοια Γυναικών στο 27^ο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Τεχνικής Κολύμβησης στα Ιωάννινα. Σε αυτές τις προσπάθειες πάντα δίπλα της βρισκόταν με τη στήριξη και τις συμβουλές του και ο πετυχημένος προπονητής της Αλέξανδρος Ξιάρχος, προπονητής και της εθνικής ομάδας στην Τεχνική Κολύμβηση.

Μόνο συγχαρητήρια αξίζουν στους αθλητές μας, για τα επιτεύγματά τους, και στο Nutrilab αισθανόμαστε μόνο υπερηφάνεια που ήμαστε δίπλα τους μέχρι τώρα, και θα συνεχίσουμε να τους στηρίζουμε στη μετέπειτα πορεία τους. Ευχόμαστε καλή συνέχεια και κάθε επιτυχία για την πορεία τους το 2020.

Το περασμένο σαββατοκύριακο έλαβε χώρα ο πρώτος αγώνας Τριάθλου στην ιστορία του Ελληνικού αθλητισμού. Οι εμπειρίες και οι εντυπώσεις τόσο των συμμετεχόντων, όσο και των ανθρώπων που παρακολούθησαν, ως απλοί θεατές, το εν λόγω αθλητικό γεγονός ήταν ενθουσιώδεις. Η άψογη διοργάνωση με έμφαση στην τελειοποίηση της κάθε λεπτομέρειας, η άκρως επαγγελματική στάση των διοργανωτών έναντι όλων των συμμετεχόντων και των παρευρισκομένων, καθώς και η τήρηση όλων των απαραίτητων μέτρων ασφαλείας σε όλα τα στάδια διεξαγωγής του αγώνα αποτέλεσαν τα κύρια συστατικά της «συγκινητικής» αποδοχής του αγώνα από ολόκληρο τον κόσμο που τον τίμησε με την παρουσία του. Η διαθεσιμότητα και η υποστηρικτική διάθεση των μελών της ναυαγοσωστικής ομάδας ενίσχυσαν την ήδη υπάρχουσα πίστη των συμμετεχόντων στις δυνάμεις τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η θέληση των συμμετεχόντων να ολοκληρώσουν με απόλυτη επιτυχία τη δοκιμασία της κολύμβησης, αψηφώντας τα κύματα και συνεχίζοντας με δύναμη στα ακόλουθα αθλήματα του Τριάθλου. 

Μιλώντας για το μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός στην ιστορία της Ελλάδας, η ομάδα του nutrilab δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από αυτή την εξαίρετη διοργάνωση. Έδωσε έτσι, το παρόν στην Expo Area της διοργάνωσης με την παροχή κατάλληλων διατροφικών συμβουλών σε όλους τους αθλητές, που είχαν ήδη πραγματοποιήσει εργομετρική αξιολόγηση στο εργαστήριο nutrilab, καθ’ όλη τη διάρκεια της πρωταγωνιστικής περιόδου προετοιμασίας και υπό τη συνεχή καθοδήγηση των προπονητών τους. Ιδιαίτερα τιμητική στιγμή στην Expo Area ήταν η υπογραφή της μπλούζας nutrilab από τη Γιούλη Λαρά, Ολυμπιονίκη υδατοσφαίρισης των Ολυμπιακών αγώνων, Αθήνα 2004. Παράλληλα, το nutrilab είχε την ευκαιρία να κληρώσει μοναδικά δώρα στους παρευρισκόμενους. 

Σε αυτό το σημείο να αναφερθεί ότι, είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι για τη συνεργασία με όλους τους συμμετέχοντες αθλητές μας, οι οποίοι αξιοποίησαν στο έπακρο τις διατροφικές συμβουλές, βάσει των ατομικών αποτελεσμάτων εργομετρικής αξιολόγησης, επιδεικνύοντας μοναδική θέληση και πίστη σε ολόκληρη την προσπάθεια προετοιμασίας. Όλοι οι αθλητές μας κατάφεραν να φτάσουν με μεγάλη επιτυχία, στον τερματισμό, ακολουθώντας πιστά τις οδηγίες της στρατηγικής τους προετοιμασίας. Δυστυχώς, δυο αθλητές μας δεν κατάφεραν να φτάσουν στον τερματισμό, εξαιτίας ενός μηχανικού προβλήματος. Οι «άτυχοι» αθλητές μας έδειξαν αγωνιστικό ζήλο και τους αξίζουν συγχαρητήρια για τη μοναδική αυτή προσπάθεια.

Ιδιαίτερα περήφανοι νιώθουμε και για τη συνεργασία μας με το Coaching Club του κ. Κρομμύδα Βασίλη, το οποίο κατέκτησε το 1^ο βραβείο ομαδικής κατάταξης. 

Νιώθουμε, επίσης, περήφανοι για τη συνεργασία μας με το Swimming Club και ειδικότερα, τον Νικόλαο Σημαντήρα, ο οποίος ήρθε στην πρώτη θέση, ως ο ταχύτερος κολυμβητής του αγώνα.

Θερμά συγχαρητήρια, λοιπόν, τόσο σε όλους τους συμμετέχοντες που κατάφεραν να τερματίσουν και μπορούν, πλέον, να χαρακτηριστούν ως οι πρώτοι «Ironmen» της Ελλάδος, όσο και στους εξαιρετικούς διοργανωτές Θανάση Παπαδημητρίου και Μάικ Αργύρη που δημιούργησαν ένα επαγγελματικά αγωνιστικό κλίμα, στο οποίο καρποφόρησαν όλες οι προσπάθειες των αθλητών. 

Οι άνθρωποι που λατρεύουν τον αθλητισμό ζουν και στηρίζουν τέτοιες μοναδικές στιγμές! Ραντεβού, λοιπόν, στο επόμενο ironman με ακόμη πιο δυναμικές εμφανίσεις.

Επιστημονική ομάδα Nutrilab

www.nutrilab.gr

Ο αθλητισμός αποτελεί μια έννοια, η οποία θα πρέπει να αγγίζει όλους του ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας για την ενίσχυση της σωματικής και πνευματικής τους ευεξίας. Η συγκεκριμένη παραδοχή καθίσταται ακόμη πιο ηχηρή όταν ακούγεται στην κοινότητα των παιδιών και των εφήβων. Η άνθιση των ιδεωδών του αθλητισμού στο μυαλό των παιδιών και των εφήβων είναι ο μοναδικός τρόπος διαιώνισης του Ολυμπιακού πνεύματος. Λαμβάνοντας υπ’όψη τη συγκεκριμένη παραδοχή, η αθλητική ακαδημία «Super League Athletic Academy» με διευθυντή της, τον κύριο Δημήτρη Πριστούρη διοργανώνει κάθε χρονιά διάφορες αθλητικές διοργανώσεις και ομαδικές προπονήσεις σε Αμερική και Ελλάδα για τους μελλοντικούς μπασκετμπολίστες της Ομογένειας. Για το 2019 ο διευθυντής της Super League Athletic Academy έχει προγραμματίσει ένα οργανωμένο πλάνο εργομετρικών μετρήσεων για όλους τους λιλιπούτιους αθλητές της ακαδημίας στα εργομετρικά κέντρα του Nutrilab σε Αθήνα και Σπάρτη.

Όλα τα μέλη της ακαδημίας θα έχουν τη δυνατότητα μέσα από την οργανωμένη εργομετρική τους αξιολόγηση να μάθουν πολλά πράγματα για τη φυσική τους κατάσταση και τα σημεία που επιδέχονται περαιτέρω βελτίωσης, ενώ παράλληλα θα μπορέσουν να επιλύσουν απορίες σχετικά με ζητήματα διατροφής. Με πρωτοβουλία του διευθυντή της Super League Athletic Academy δίνεται η δυνατότητα σε νέους ανθρώπους να συμμετάσχουν σε μια σειρά εργομετρικών αξιολογήσεων, προπονήσεων και φιλικών παιχνιδιών στην πατρίδα των Ολυμπιακών ιδεωδών, την Ελλάδα.

Αδιαμφισβήτητα, το τρίαθλο χαρακτηρίζεται ως ένα ιδιαίτερα απαιτητικό άθλημα. Κολύμβηση, ποδηλασία και τρέξιμο αποτελούν τα 3 βασικά αγωνίσματα, τα οποία καλείται το άτομο να ολοκληρώσει διαδοχικά και με συνεχόμενο ρυθμό. Μεγάλος αριθμός αθλητών θεωρεί ότι η σωστή προετοιμασία για έναν αγώνα τριάθλου είναι μια ιδιαίτερα απαιτητική και περίπλοκη διαδικασία. Πράγματι, οι απαιτήσεις αυτού του αθλήματος, τόσο σε φυσική δύναμη, όσο και σε ενεργειακά αποθέματα είναι ιδιαίτερα αυξημένες και θα πρέπει να λαμβάνονται υπ’όψιν κατά την προετοιμασία για τον αγώνα. Η πλειοψηφία των προπονητών υποστηρίζει ότι όσο δύσκολο και αν φαίνεται το τρίαθλο ως άθλημα, η τήρηση ενός κατάλληλου προπονητικού πλάνου και μιας σωστής διατροφής μπορεί να βοηθήσει τον κάθε τριαθλητή, ανεξαρτήτως επιπέδου, να επιτύχει τους προσωπικούς στόχους.

Οι συμβουλές κατάλληλης προετοιμασίας ενός τριαθλητή μπορούν να συνοψισθούν σε 10 απλά βήματα:

1. Εργομετρική αξιολόγηση. Η εφαρμογή των κατάλληλων εργομετρικών δοκιμασιών μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στην εκπόνηση ενός σωστού προπονητικού πλάνου που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του αθλητή. Όταν πρόκειται για αρχάριους τριαθλητές, ο προπονητής είναι εκείνος που ορίζει σε ποια αθλήματα το άτομο θα προβεί σε εργομετρική αξιολόγηση. Από την άλλη πλευρά, όταν πρόκειται για επαγγελματίες τριαθλητές συστήνεται πιο εντατικοποιημένο πρόγραμμα εργομετρικής αξιολόγησης, που αφορά και στα 3 αθλήματα.
2. Κατάλληλο προπονητικό φορτίο. Το κατάλληλο προπονητικό πλάνο προετοιμασίας για έναν αγώνα τριάθλου βοηθά τον αθλητή στον εντοπισμό των δυνατών και αδύναμων σημείων της φυσικής του κατάστασης. Η μεγάλη διαφορά που υπάρχει μεταξύ των προπονητικών πλάνων προετοιμασίας για τρίαθλο και των αντίστοιχων πλάνων προετοιμασίας για μικρότερης χρονικής διάρκειας αθλητικά γεγονότα εντοπίζεται στην περιοδικότητα του προπονητικού φορτίου κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Η δόμηση ενός εξατομικευμένου προπονητικού προγράμματος βάσει των τρεχουσών επιστημονικών γνώσεων και των ατομικών αναγκών που εκφράζει το άτομο αποτελεί θεμέλιο λίθο μιας σωστής προετοιμασίας για έναν αγώνα τριάθλου.

3. Ο σωστός εξοπλισμός. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η σωστή αγορά του ποδηλατικού εξοπλισμού που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του αθλητή και του αγωνιστικού γεγονότος, ενώ δεν θα πρέπει να γίνεται αγορά εξοπλισμού μόνο και μόνο επειδή, ενδεχομένως, αναγράφεται ότι είναι εξοπλισμός τύπου ironman. Η επιλογή των τροχών αποτελεί ένα καλό παράδειγμα ενίσχυσης της αθλητικής απόδοσης μέσω επιλογής του κατάλληλου εξοπλισμού. Όσο πιο μεγάλες είναι οι ταχύτητες που αναπτύσσονται κατά την ποδηλασία, τόσο μεγαλύτερη έμφαση θα πρέπει να δίνεται στην επιλογή των σωστών τροχών προς ενίσχυση της αεροδυναμικής.   
4. Σωστή θέση επάνω στο ποδήλατο. Δεδομένου ότι η μεγάλη χρονική διάρκεια αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό ενός αγώνα τριάθλου, ο αθλητής θα πρέπει να εξασφαλίσει στο μέγιστο το αίσθημα της άνεσης κατά τη διάρκεια του αγώνα, έτσι ώστε να επιτύχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Στην περίπτωση των αγώνων Ironman, η έννοια της χρονικής διάρκειας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, και η ανάγκη εύρεσης της σωστής θέσης επάνω στο ποδήλατο καθίσταται ακόμη πιο σημαντική για ένα καλό αγωνιστικό αποτέλεσμα.

5. Σωστή διατροφική υποστήριξη. Το τρίαθλο χαρακτηρίζεται ως ένα άθλημα ιδιαίτερα υψηλών ενεργειακών απαιτήσεων, με αποτέλεσμα να κρίνεται απαραίτητη η εύκολη πρόσβαση του αθλητή σε τρόφιμα. Επομένως, η συχνότητα κατανάλωσης φαγητού και ροφημάτων αποτελούν σημεία-κλειδιά της σωστής προετοιμασίας κατά την ημέρα του αγώνα. Όσο πιο απλές είναι οι αρχές των διατροφικών συμβουλών κατά τη διάρκεια του αγώνα, τόσο πιο εύκολη είναι η τήρησή τους από τον αθλητή. Σύμφωνα με τελευταίες επιστημονικές μελέτες, φαίνεται ότι, ο οργανισμός μπορεί να οξειδώσει έως και 60γρ υδατανθράκων την ώρα κατά τη διάρκεια του αγώνα. Δεδομένων των αυξημένων υδατανθρακικών απαιτήσεων σε έναν αγώνα τριάθλου, μπορούμε να αναλογιστούμε πόσο υψηλός θα είναι ο ρυθμός οξείδωσης των υδατανθράκων σε αυτές τις κατηγορίες αγώνων. Έτσι λοιπόν, η κατάλληλη παροχή συμβουλών διατροφικής υποστήριξης πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον αγώνα τριάθλου από έναν εξειδικευμένο αθλητικό διατροφολόγο μπορεί να εξασφαλίσει την βέλτιστη αθλητική απόδοση!
6. Βρες τον ρυθμό σου στον αγώνα. Η σωστή και συστηματική καταγραφή των καρδιακών παλμών και της ισχύος κατά την προπόνηση αποτελεί εξαιρετικό εργαλείο κατάλληλης προετοιμασίας του αθλητή για τον επικείμενο αγώνα, καθώς το άτομο αναγνωρίζει τα δυνατά και αδύναμα σημεία του.
7. Κατάλληλη ψυχολογική προετοιμασία. Η αναγνώριση των προσωπικών στόχων και ο εσωτερικός διάλογος με τον εαυτό σου μπορεί να βοηθήσουν σημαντικά στη θέσπιση εφικτών στόχων. Προσπάθησε να διατηρείς το πνεύμα σου σε εγρήγορση μέσω της κατάλληλης ιεράρχησης και επαναξιολόγησης των στόχων, που έχουν τεθεί τόσο ατομικά, όσο και συνεργατικά με τον προπονητή σου. Ιδανικά προσπάθησε να απομακρύνεις από την καθημερινότητά σου οτιδήποτε σου απορροφά ενέργεια και χρόνο, έτσι ώστε να ελαχιστοποιήσεις τους παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ικανότητα προπόνησης.
8. Επέλεξε τον κατάλληλο αγώνα. Όταν μπεις στη διαδικασία της επιλογής του αγώνα που θέλεις να ολοκληρώσεις, προσπάθησε αυτό να βρίσκεται όσο το δυνατόν πιο κοντά στο επίπεδο της φυσικής σου κατάστασης, έτσι ώστε να αποφύγεις τον κίνδυνο πιθανού τραυματισμού από την υπερ-προσπάθεια.
9. Αξιολόγηση σε κλινικούς δείκτες. Η κλινική εκτίμηση του ατόμου καθίσταται υψιστής σημασίας, ειδικά στην περίπτωση των αθλητών που ασχολούνται συστηματικά με το τρίαθλο. Για παράδειγμα, ο συστηματικός έλεγχος βιοχημικών και ορμονολογικών δεικτών μπορεί να αναδείξει προβλήματα υγείας και ανεπάρκειες μικροθρεπτικών συστατικών, τα οποία μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την αθλητική απόδοση του ατόμου. Παράλληλα, η συστηματική εκτίμηση εργαστηριακών δεικτών βοηθά ιδιαίτερα στην ενίσχυση της αθλητικής απόδοσης, ειδικά στους αθλητές που ακολουθούν προπονητικό πλάνο σε υψόμετρικες συνθήκες (π.χ. κατάκλιση σε υψομετρική τέντα).
10. Η κατάλληλη ενημέρωση θα σου εξασφαλίσει την απαιτούμενη γνώση! Εάν θέλεις να είσαι πλήρως προετοιμασμένος για το μεγάλο αθλητικό γεγονός, μην χάσεις, τη συνάντηση με τον Μπάρδη Κων/νο (Επιστημονικός υπεύθυνος κέντρου Νutrilab, διδάκτωρ του τμήματος διατροφής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου), και το γνωστό προπονητή elite αθλητών Κρομμύδα Βασίλη (Παγκόσμιος πρωταθλητής τριάθλου), θα βρίσκονται στις 13/04/2019, μια ημέρα πριν τον αγώνα IRONMAN του Costa Navarino, στο περίπτερο 10 στην Expo-area, για να σε εφοδιάσουν με τις κατάλληλες οδηγίες προετοιμασίας για τον επικείμενο αγώνα, η ενημέρωσή μας θα σε καθοδηγήσει για την επίλυση όλων των αποριών που ενδεχομένως μπορεί να έχεις σχετικά με το τρίαθλο. Στρατηγικές προετοιμασίας μέσω κατάλληλης προπονητικής κατεύθυνσης, στρατηγικές για αποδοτικό πένταλινγκ και στροφάρισμα, καθώς και στρατηγικές ενδεδειγμένης διαχείρισης της ενεργειακής πρόσληψης και των επιπέδων υδάτωσης πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον αγώνα θα αποτελέσουν μερικές μόνο από τις θεματικές ενότητες της προσεχούς μας ενημέρωσης. Σε περιμένουμε και σου ευχόμαστε καλή επιτυχία!

Δρ. Mπάρδης Κων/νος – Επιστημονικός Υπεύθυνος Nutrilab – Διδάκτωρ Eπιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, Βαλκανιονίκης Ποδηλασίας
Κρομμύδας Βασίλης – Προπονητής,  Παγκόσμιος Πρωταθλητής Τριάθλου: https://coachingservices.gr/

Ενόψει έναρξης της καλοκαιρινής περιόδου, η προσαρμογή των υγιεινοδιαιτητικών μας συνηθειών κρίνεται άκρως ωφέλιμη, έτσι ώστε να διατηρήσουμε εντός φυσιολογικών ορίων το σωματικό μας βάρος με ταυτόχρονη προαγωγή της ενυδάτωσης και της φυσικής μας δραστηριότητας. Είναι γεγονός ότι, οι ανάγκες του οργανισμού κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου τροποποιούνται σημαντικά τόσο ως προς τις διαιτητικές συνήθειες, όσο και ως προς τις ανάγκες του οργανισμού σε νερό. Πιο συγκεκριμένα, το καλοκαίρι αποτελεί μια χρονική περίοδο, κατά την οποία ο οργανισμός διατρέχει υψηλό κίνδυνο αφυδάτωσης, λόγω της περιβαλλοντικής έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες με άμεσο επακόλουθο την απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών. Επομένως, η επαρκής ενυδάτωση του οργανισμού κρίνεται άμεσης προτεραιότητας για την εύρυθμη λειτουργία του. Παράλληλα, η κατανάλωση γευμάτων πλούσιων σε λίπος χαρακτηρίζεται από τον κίνδυνο συχνότερης εμφάνισης αισθημάτων δυσφορίας.

Ως εκ τούτου, συστήνεται το άτομο να τηρεί ανέπαφο το χαρακτήρα του καθημερινού διαιτολογίου του και να στοχεύει σε υγιεινές διαιτητικές επιλογές, επαρκή ενυδάτωση και ημερήσιο πρόγραμμα σωματικής δραστηριότητας. Παρόλα αυτά, οι καθημερινές επισκέψεις στην παραλία, οι εκδρομές και οι νυχτερινές βόλτες με παρέα μπορεί να δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο την τήρηση ενός ισορροπημένου διαιτολογίου. Προς επίλυση του συγκεκριμένου προβλήματος παρέχονται ορισμένες χρήσιμες συμβουλές:

• Η επαρκής ενυδάτωση πρέπει να αποτελεί τον βασικότερο στόχο του ατόμου κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς οι μεταβολές στα επίπεδα των σωματικών υγρών οδηγούν σε μεταβολές της ομοιόστασης του οργανισμού και ειδικότερα της θερμορυθμιστικής ικανότητάς του. Η σωματική αδυναμία αποτελεί άμεσο επακόλουθο της αφυδάτωσης και επιδεινώνεται με την αύξηση της περιβαλλοντικής θερμοκρασίας. Ειδικότερα, τα άτομα που προτιμούν την κολύμβηση στις παραλίες κατά τις πρωινές, μεσημβρινές και πρώτες απογευματινές ώρες θα πρέπει να ενυδατώνονται επαρκώς. Όλα τα άτομα θα πρέπει να καταναλώνουν τουλάχιστον 6-8 ποτήρια νερό ημερησίως και να επιλέγουν δροσερά ροφήματα χωρίς προσθήκη ζάχαρης (π.χ. παγωμένο πράσινο τσάι χωρίς ζάχαρη, ½ ή 1 ποτήρι παγωμένου φυσικού χυμού).
• Η κατανάλωση 4-5 μερίδων φρούτων και λαχανικών ημερησίως αποτελεί εξίσου βασικό διατροφικό στόχο, που αποσκοπεί στην επαρκή ενυδάτωση του ατόμου και στην επίτευξη της αίσθησης κορεσμού, με αποτέλεσμα την αποφυγή μη υγιεινών διατροφικών επιλογών. Ειδικότερα, τα φρέσκα δροσερά φρούτα μπορούν να αποτελέσουν το ιδανικότερο σνακ για τους καλοκαιρινούς εκδρομείς και τους λουόμενους των παραλιών, καθώς είναι πλούσια σε βιταμίνες, μεταλλικά ιχνοστοιχεία και νερό. Το καρπούζι αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φρούτα του καλοκαιριού, καθώς περιέχει την μεγαλύτερη ποσότητα νερού, σε σύγκριση με όλα τα υπόλοιπα φρούτα. Η υψηλή περιεκτικότητά του σε νερό και ηλεκτρολύτες βοηθούν στην επαρκή ενυδάτωση του οργανισμού και στην αποφυγή των ηλεκτρολυτικών διαταραχών, με αποτέλεσμα την αποφυγή θερμοπληξίας.
• Αποφύγετε την κατανάλωση κορεσμένων και υδρογονωμένων (trans) λιπαρών οξέων. Πιο συγκεκριμένα, πηγές κορεσμένων λιπαρών αποτελούν τα λιπαρά κρέατα, το κόκκινο κρέας, τα λιπαρά τυριά, η κρέμα γάλακτος, τα αλλαντικά, το βούτυρο, οι σοκολάτες και τα γλυκίσματα, ενώ πηγές trans λιπαρών αποτελούν όλα τα έτοιμα αρτοπαρασκευάσματα (σφολιάτες, πίττες, κέικ, ντόνατς) και η πλειονότητα των πρόχειρων γευμάτων (junk foods). Η κατανάλωση λιπαρών γευμάτων δημιουργεί αίσθημα κορεσμού και πληρότητας στομάχου, με αποτέλεσμα το άτομο να νιώθει μεγαλύτερη δυσφορία και μικρότερη ανεκτικότητα στις υψηλές θερμοκρασίες. Γι’ αυτό αποφύγετε την κατανάλωση λιπαρών γευμάτων ή σνακ στην παραλία, κυρίως τις μεσημβρινές ώρες. Προτιμήστε την κατανάλωση άπαχου κρέατος (π.χ. κοτόπουλο, γαλοπούλα κ.α.) και ψαριού, καθώς αποτελούν βασική πηγή πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας. Καταναλώστε 2-3 μερίδες ψαριών και θαλασσινών κάθε εβδομάδα.
• Μετριάστε την ημερήσια κατανάλωση αλατιού σε 5gr (1κ.γλ.). Η αυξημένη κατανάλωση νατρίου σχετίζεται άμεσα με αύξηση της αρτηριακής πίεσης, η οποία υποβάλλεται σε ανοδικές διακυμάνσεις ειδικά τις πολύ ζεστές ημέρες του καλοκαιριού. Παρόλα αυτά, τα άτομα δεν πρέπει να τηρούν αυστηρώς άναλη διατροφή, καθώς απορρέουν κίνδυνοι ηλεκτρολυτικών διαταραχών.
• Αποφύγετε την κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών. Σε περίπτωση που η καλοκαιρινή σας έξοδος με παρέα επιβάλλει την κατανάλωση αλκοόλ, προτιμήστε κρασί (κυρίως κόκκινο, καθώς είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή τα οποία δρουν προστατευτικά ενάντια στην αθηρωμάτωση), μπύρα, τζιν τόνικ, βότκα πορτοκάλι ή κοκτέιλ χωρίς αλκοόλ και προσθήκη ζάχαρης. Σύμφωνα με τον Εθνικό Οδηγό Διατροφής (2014), οι άνδρες θα πρέπει να περιοριστούν σε 2 ποτά ημερησίως και οι γυναίκες σε 1 ποτό ημερησίως. Επίσης, καλό θα ήταν πριν πιείτε ένα ποτό να έχετε καταναλώσει ένα ελαφρύ γεύμα, όπως μια σαλάτα με 90g άπαχο κρέας (κοτόπουλο, μπριζόλα).
• Αποφύγετε την κατανάλωση αναψυκτικών και ποτών με προσθήκη ζάχαρης, καθώς μπορεί να ανακουφίζουν αρχικά τη δίψα, αλλά στην πραγματικότητα επιτείνουν το αίσθημα της δίψας.
• Τροποποιήστε τον τρόπο παρασκευής των γευμάτων σας. Όπως ήδη αναφέρθηκε, η κατανάλωση γευμάτων πλούσιων σε λιπαρά επιβραδύνει σημαντικά τη διαδικασία της πέψης, με αποτέλεσμα να επιτείνεται το αίσθημα δυσφορίας. Αποφύγετε το τηγάνισμα και προτιμήστε το ψήσιμο στο φούρνο ως μέθοδο παρασκευής των γευμάτων σας. Ακόμη, προτιμήστε την παρασκευή εναλλακτικών συνταγών σαλάτας (π.χ. τονοσαλάτα, κοτοσαλάτα, μακαρονοσαλάτα κτλ), ειδικά το μεσημέρι.
• Ενσωματώστε στο καθημερινό σας διαιτολόγιο μικρά και συχνά γεύματα. Ο ημερήσιος καταμερισμός της τροφής σε 5-6 γεύματα βοηθά στην ομοιόμορφη διατήρηση των επιπέδων της γλυκόζης στο αίμα, με αποτέλεσμα το άτομο να έχει την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται, καθώς η ζέστη τροποποιεί τα συναισθήματα ευεξίας και ενεργητικότητας.
• Σε περίπτωση που η καλοκαιρινή σας έξοδος επιβάλλει την κατανάλωση πρόχειρου φαγητού, προτιμήστε 2 καλαμάκια κοτόπουλο με 1 πίτα αλάδωτη, 2 κομμάτια πίτσα μαργαρίτα, 1 κρέπα με γαλοπούλα, τυρί και λαχανικά της αρεσκείας μας. Ενώ, μπορείτε να τα συνοδέψετε με μια σαλάτα, που αποτελείται μόνο από λαχανικά και δεν περιέχει διάφορες σος.
• Η καθημερινή σωματική δραστηριότητα κρίνεται απαραίτητη. Πιο συγκεκριμένα, 30-45 λεπτά καθημερινής κολύμβησης σε συνδυασμό με έναν απογευματινό ή βραδινό περίπατο 15 λεπτών αποτελούν ιδανική επιλογή για τη διατήρηση επαρκών επιπέδων σωματικής δραστηριότητας. Για περαιτέρω οφέλη στην υγεία, αυξήστε τη σωματική δραστηριότητα σε περίπου 5 ώρες μέτριας έντασης ή 2,5 ώρες υψηλής έντασης την εβδομάδα ή σε οποιονδήποτε ισοδύναμο συνδυασμό των ανωτέρω.

Οι έντονοι ρυθμοί της καθημερινότητας επιβάλουν την αποθήκευση τροφίμων και ροφημάτων σε πλαστικά σκεύη, έτσι ώστε το άτομο να ακολουθήσει ένα υγιεινό διαιτολόγιο με γεύματα που παρασκευάζει κατ’οίκον, αποφεύγοντας την κατανάλωση έτοιμων γευμάτων απ’έξω. Παρόλα αυτά, η καθημερινή χρήση πλαστικών σκευών ενδέχεται να επιφέρει αρνητικές συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία, λόγω των χημικών ουσιών που εκλύονται στα τρόφιμα. Ειδικότερα, τα πλαστικά σκεύη αποτελούνται από διάφορες χημικές ουσίες πολλές εκ των οποίων είναι επιβλαβείς για την υγεία του ανθρώπου. Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες^1,2, η δισφαινόλη Α [bisphenol A (BPA)], το υπερφθορο-οκτανοϊκό οξύ [perfluorooctanoic acid (PFOA)] και η τρικλοσάνη [triclosan (TCS)] αποτελούν τρεις από τις βασικότερες χημικές ουσίες που εκλύονται από τα πλαστικά σκεύη και ενδεχομένως σχετίζονται με την μακροπρόθεσμη εμφάνιση επιπλοκών για την υγεία.

Η BPA, αποτελεί μια χημική ένωση που υπάρχει τόσο σε μεγάλο φάσμα πλαστικών αντικειμένων, όπως σε πλαστικά σκεύη και πλαστικές συσκευασίες τροφίμων. Οι αρνητικές επιδράσεις στην υγεία του ανθρώπου έχει βρεθεί ότι οφείλονται σε πρόσδεση αυτής της ουσίας στον υποδοχέα οιστρογόνων, μπλοκάρωντας με αυτόν τον τρόπο τη φυσιολογική λειτουργία της ορμόνης 17-β οιστραδιόλης.^3,4 Το αναπαραγωγικό σύστημα αποτελεί το βασικότερο αποδέκτη των πιθανών αρνητικών επιπτώσεων έκθεσης του οργανισμού στη συγκεκριμένη χημική ουσία, ενώ παράλληλα φαίνεται να σχετίζεται με αρνητική επίδραση στην ανάπτυξη του οργανισμού.^4-7 Υποστηρίζεται ότι οι συγκεντρώσεις της ΒΡΑ στις γυναίκες είναι υψηλότερες έναντι των αντρών, κατά 23%, γεγονός που αποδίδεται στην ύπαρξη διαφορετικού τρόπου με το οποίο αυτή η ουσία μεταβολίζεται στον γυναικείο οργανισμό, οδηγώντας σε συσσώρευση της ουσίας σε αυτόν. Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί ότι η συγκέντρωση BPA είναι υψηλότερη στα παιδιά, συγκριτικά με τους ενήλικες. Το γεγονός αυτό σχετίζεται με μεγαλύτερη έκθεση των παιδιών σε συσκευασίες που περιέχουν ΒΡΑ, όπως πλαστικά σκεύη και συσκευασμένα σνακ, καθώς και στη μικρότερη επιφάνεια σώματος.^8-10 Σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση, η αυξανόμενη έκθεση του οργανισμού σε ΒΡΑ, ιδιαίτερα κατά την εφηβεία, σχετίζεται με αύξηση του κινδύνου υπογονιμότητας κατά τη μετέπειτα ενήλικη ζωή.³ Ως εκ τούτου, η αυξημένη έκθεση των έφηβων κοριτσιών στη συγκεκριμένη ουσία σχετίζεται με ενίσχυση της πιθανότητας υπογονιμότητας. Συνοψίζοντας τις πιθανές ανεπιθύμητες εκβάσεις που προκύπτουν από την έκθεση του οργανισμού σε υψηλές συγκεντρώσεις ΒΡΑ, αυτές έγκειται σε συμπεριφορικά προβλήματα, δυσλειτουργία/υπερπλασία των ωοθηκών, παχυσαρκία, επαναλαμβανόμενες αποβολές, μείωση του βάρους γέννησης των νεογνών, διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα, υπέρταση, υψηλή χοληστερόλη, προβλήματα στην ηπατική και νεφρική λειτουργία, επίδραση στη γονιδιακή έκφραση και τις ορμόνες του θυρεοειδούς, όπως η θυροξίνη και η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη.^3-10

Αναφορικά με το PFOA, η συγκεκριμένη χημική ένωση χρησιμοποιείται ευρέως, σε αντικολλητικές επιστρώσεις μαγειρικών σκευών, ενώ μελέτες αναφέρουν ότι ο άνθρωπος εκτίθεται σε αυτό μέσω της διατροφής, καθώς τα τρόφιμα, όπως το κρέας και το ψάρι επιμολύνονται κατά την παρασκευή τους.¹¹Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια σταδιακή πτώση της συγκέντρωσης PFOA στο πλάσμα αίματος των ατόμων, πιθανώς λόγω περιορισμού χρήσης της συγκεκριμένης ουσίας από τις βιομηχανίες.¹² Υποστηρίζεται ότι η αυξημένη έκθεση του οργανισμού στη συγκεκριμένη χημική ένωση αποφέρει το μακροπρόθεσμο κίνδυνο εμφάνισης κλινικών καταστάσεων, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, χρόνια βρογχίτιδα και άσθμα.¹³

Τέλος, η TCS βρίσκεται σε μεγάλο φάσμα προϊόντων, όπως οδοντόκρεμες, στοματικά διαλύματα, κρέμες σώματος και πλαστικά σκεύη. Σύμφωνα με μελέτες, η αυξημένη έκθεση του οργανισμού στη συγκεκριμένη χημική ένωση σχετίζεται με διαταραχή της ομοιοστασιακής λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα, γεγονός που αποτυπώνεται με μη φυσιολογικά επίπεδα θυροξίνης.^14-16 Παράλληλα, η έκθεση σε TCS έχει συσχετιστεί με μείωση των επιπέδων ορισμένων φυλετικών ορμονών, όπως η τεστοστερόνη.^17,18

Δεδομένης της πιθανής αρνητικής επίδρασης των προαναφερόμενων χημικών ουσιών, σε αυτό το σημείο παρατίθονται ορισμένες χρήσιμες συμβουλές περιορισμού έκθεσης του οργανισμού:

1. Προτιμήστε την κατανάλωση συσκευασμένων τροφίμων (π.χ. αλλαντικά σε πλαστική συσκευασία).
2. Συστήνεται αποθήκευση και ζέσταμα τροφίμων σε γυάλινα ή κεραμικά σκεύη.
3. Περιορίστε τη χρήση πλαστικών ειδών μιας χρήσης (π.χ. πιάτα, ποτήρια κ.λπ.).
4. Προσοχή στα μπουκάλια με τη σήμανση , και ,και και σε αυτά που αναγράφουν ΒPA. Αναζητήστε την ένδειξη «χωρίς BPA».
5. Χρησιμοποιείτε μια μόνο φορά τα μπουκάλια μιας χρήσης (τύπου ΡΕΤ).
6. Χρησιμοποιήστε μπουκάλια που φέρουν τη σήμανση ή
7. Αποφύγετε τις κονσέρβες και τα αλουμινένια σκεύη (π.χ. αναψυκτικά). Αντιθέτως, προτιμήστε χάρτινες ή γυάλινες συσκευασίες.
8. Τα πλαστικά σκεύη να τα πλένετε στο χέρι και όχι στο πλυντήριο πιάτων για να αποφεύγονται οι υψηλές θερμοκρασίες.

1. Karzi V, Tzatzarakis MN, Vakonaki E, Alegakis T, Katsikantami I, Sifakis S, Rizos A, Tsatsakis AM. Biomonitoring of bisphenol A, triclosan and perfluorooctanoic acid in hair samples of children and adults. Journal of Applied Toxicology. 2018.
2. Halden RU. Plastics and health risks. Annual review of public health. 2010;31:179-94.
3. Huo X, Chen D, He Y, Zhu W, Zhou W, Zhang J. Bisphenol-A and female infertility: a possible role of gene-environment interactions. International journal of environmental research and public health. 2015;12(9):11101-16.
4. Rochester JR. 2013. Bisphenol A and human health: a review of the literature. Reprod Toxicol 42:132–155.
5. Heindel JJ, Newbold RR, Bucher JR, Camacho L, Delclos KB, Lewis SM, Vanlandingham M, Churchwell MI, Twaddle NC, McLellen M, Chidambaram M. NIEHS/FDA CLARITY-BPA research program update. Reproductive Toxicology. 2015;58:33-44.
6. Qiu W, Zhao Y, Yang M, Farajzadeh M, Pan C, Wayne NL. Actions of bisphenol A and bisphenol S on the reproductive neuroendocrine system during early development in zebrafish. Endocrinology. 2015;157(2):636-47.
7. Viñas R, Watson CS. Bisphenol S disrupts estradiol-induced nongenomic signaling in a rat pituitary cell line: effects on cell functions. Environmental health perspectives. 2013 Mar;121(3):352.
8. Geens T, Aerts D, Berthot C, Bourguignon JP, Goeyens L, Lecomte P, Maghuin-Rogister G, Pironnet AM, Pussemier L, Scippo ML, Van Loco J. A review of dietary and non-dietary exposure to bisphenol-A. Food and chemical toxicology. 2012;50(10):3725-40.
9. Hoekstra EJ, Simoneau C. Release of bisphenol A from polycarbonate—a review. Critical reviews in food science and nutrition. 2013;53(4):386-402.
10. Tyl RW. Abbreviated assessment of bisphenol A toxicology literature. InSeminars in Fetal and Neonatal Medicine 2014 Jun 1 (Vol. 19, No. 3, pp. 195-202). Elsevier.
11. Tittlemier SA, Pepper K, Seymour C, Moisey J, Bronson R, Cao XL, Dabeka RW. Dietary exposure of Canadians to perfluorinated carboxylates and perfluorooctane sulfonate via consumption of meat, fish, fast foods, and food items prepared in their packaging. Journal of agricultural and food chemistry. 2007;55(8):3203-10.
12. Kato K, Wong LY, Jia LT, Kuklenyik Z, Calafat AM. Trends in exposure to polyfluoroalkyl chemicals in the US population: 1999− 2008. Environmental science & technology. 2011;45(19):8037-45.
13. Anderson-Mahoney P, Kotlerman J, Takhar H, Gray D, Dahlgren J. Self-reported health effects among community residents exposed to perfluorooctanoate. New solutions: a journal of environmental and occupational health policy. 2008;18(2):129-43.
14. Wu Y, Beland FA, Fang JL. Effect of triclosan, triclocarban, 2, 2′, 4, 4′-tetrabromodiphenyl ether, and bisphenol A on the iodide uptake, thyroid peroxidase activity, and expression of genes involved in thyroid hormone synthesis. Toxicology in Vitro. 2016;32:310-9.
15. Ley C, Pischel L, Parsonnet J. Triclosan and triclocarban exposure and thyroid function during pregnancy—A randomized intervention. Reproductive Toxicology. 2017;74:143-9.
16. Berger K, Gunier RB, Chevrier J, Calafat AM, Ye X, Eskenazi B, Harley KG. Associations of maternal exposure to triclosan, parabens, and other phenols with prenatal maternal and neonatal thyroid hormone levels. Environmental Research. 2018;165:379-86.
17. Wang CF, Tian Y. Reproductive endocrine-disrupting effects of triclosan: Population exposure, present evidence and potential mechanisms. Environmental pollution. 2015;206:195-201.
18. Scinicariello F, Buser MC. Serum testosterone concentrations and urinary bisphenol A, benzophenone-3, triclosan, and paraben levels in male and female children and adolescents: NHANES 2011–2012. Environmental health perspectives. 2016;124(12):1898.